هر آنچه راجع به اقوام غیاثوند،کاکاوند، جلیلوند، بهتویی، باجلان، خواجه‌وند و مابقی اقوامی که در استان قزوین ساکن هستند  می خواهید بدانید...

اقوام لک ساکن در قزوین مانند مافی، کاکاوند، غیاثوند، جلیلوند، بهتویی، باجلان، خواجه‌وند و مابقی اقوامی که در قزوین ساکن هستند، لک هستند و چگینی‌ها، لر می‌باشند که خاستگاه آن‌ها عمدتاً از استان لرستان است مانند کاکاوندها (ازکاکاوند لرستان)، غیاثوندها (از کوهدشت لرستان)، چگینی‌ها (از خرم‌آباد لرستان)، مافی‌ها (از شیراز) و جلیلوندها (ار تویسرکان و نهاوند استان همدان) و ... که در حال حاضر در استان قزوین ساکن هستند.

حوزه جغرافیایی و پراکندگی لرها و لک‌های این منطقه از غرب به استان تهران یعنی شهرستان ساوجبلاغ و هشتگرد، از شرق به شهرستان آب‌بر و ابهر از توابع استان زنجان، از جنوب به شهرستان بوئین زهرا از توابع استان قزوین و از شمال نیز به منجیل و حاشیه رودخانه شاهرود که جزو استان گیلان است، محدود می‌باشد. این منطقه که به لرهای قزوین مشهور است، تنها این استان را شامل نمی‌شود بلکه لرهای این منطقه در استان‌های تهران، قزوین، گیلان و زنجان پراکنده شده‌اند اما بخش عمده آن‌ها در حال حاضر در استان قزوین مخصوصاً شهر قزوین و روستاهای اطراف آن و همچنین شهرهای لوشان و منجیل از توابع استان گیلان، ساکن شده‌اند. از شهرهای دیگر می‌توان به هشتگرد، ساوجبلاغ از شهرهای استان تهران، شهر آبیک مرکز شهرستان آبیک و شهرهای الوند، شهر صنعتی البرز، محمدیه، بیدستان از شهرهای شهرستان البرز و شهرهای اقبالیه، محمودآباد نمونه،کوهین ازتوابع شهرستان قزوین  و همچنین شهر بویین زهرا مرکز شهرستان بویین زهرا که همگی از توابع استان قزوین می‌باشند، نام برد .این اقوام خوشبختانه پس از گذشت چند قرن، هنوز هم اصالت خود مانند زبان، پوشش و سایر شاخصه‌های فرهنگی خود را که از سرزمین اجدادیشان به این دیار آورده‌اند، کماکان حفظ کرده‌اند.

نگاهی تاریخی به غیاثوند

«روسای این طایفه [غیاثوند در قزوین] که معاصر بوده اند، مرحوم حاجی خان سالار حشمت است که بعداً ملقب به غیاث نظام گردید. پس از وی پسر ارشد مشارالیه، عزت الله غیاثوند (امیرامجد) عهده دار ریاست این طایفه است».
[عزت الله غیاثوند (امیرامجد) در میان مردم شهر قزوین چهره ای خوشنام و محبوب بود. تا جائیکه کوچه ای را در یکی از خیابانهای قدیمی و اعیان نشین شهر قزوین به اسم ایشان نامگذاری کردند. کوچه امیر امجد در خیابان نادری جنوبی شهر قزوین هنوز هم به همین نام مشهور است.]
«گفته می شود در زمان آغا محمدخان قاجار چهارصد خانوار از این طایفه [غیاثوند] بسرپرستی و ریاست خلف نام از کرمانشاهان و لرستان به قزوین کوچ داده شده اند».
[شهادت حاجی خان سالارحشمت غیاثوند (غیاث نظام)، رئیس ایل غیاثوند در قزوین به دست مشروطه خواهان انجام شد.

 

اصالت وند 

در کتاب مجمل التواریخ ذکر شده که تمامی طوایف وند لک هستند و گویششان زبان لکی است. به نام (وند) یاد شده است. بسیاری از طوایف لک زبان دارای پسوند «وند» هستند، فراگیری این پسوند چنان است که بسیاری وجود آن را نشان­ دهنده لک زبان بودن آن طایفه می دانند. این قاعده البته استثنائات بسیار دارد مانند ایل بهاروند که لرزبان و از طوایف بالا گریوه است (و یا طوایف قلاوند و میرزاوند که از ایل دریکوند  هستند و یا طوایف لر بختیاری سالاروند و هاجیوند). حداقل می­توان این مطلب را قاعده کرد که پسوند «وند» تنها در طوایف لر و لک دیده می­شود و طوایف کرد از آن استفاده نمی­ کنند اگر چه بسامد آن در میان لک­ ها بیشتر است

 

در زیر نماهایی از یکی از روستای کردنشین این منطقه بنام قدرت آباد در منطقه کوهین استان قزوین واقع در 45کیلومتری شهر قزوین را مشاهده می فرمایید

 

 منابع:  

wikipedia

lakistan.persianblog.ir

rasekhoon.net

dir.wikipg.com

گردآورنده مطالب: امیر آریان نژاد    rogaro91@yahoo.com